Portugalia, Republika Portugalska (República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

Oświata w Portugalii charakteryzuje się ciekawymi rozwiązaniami organizacyjno-dydaktycznymi, takimi jak kształcenie telewizyjne na poziomie szkoły podstawowej oraz edukacja równoległa, czyli możliwość uczenia się w szkole dziennej, wieczorowej lub telewizyjnie, na szczeblu szkolnictwa średniego. Portugalia ma najwyższy w Europie wskaźnik analfabetyzmu – 10,4% mieszkańców w wieku powyżej 15 roku życia nie potrafi czytać ani pisać.

 

Od chwili integracji z EWG (1986) kraj szybko rozwijający się (rocznie 4,6% wzrostu produktu krajowego brutto), wspierany dotacjami Unii Eur. (do 1999 P. otrzymała 18 mld ECU); unowocześnianie i restrukturyzacja gospodarki (do lat 70. opartej na rolnictwie i dochodach z kolonii) dzięki rozwojowi usług, zwł. turystyki (1980 - 2,7 mln odwiedzających, 2000 - 11,5 mln), napływowi inwestycji zagr. oraz kwotom przekazywanym przez Portugalczyków z zagranicy rzędu ponad 4 mld dol. rocznie; przemysł w trakcie prywatyzacji, rozwinięty zwł. obuwniczy, włókienniczy, olejarski, winiarski, stoczniowy, samochodowy (najw. w Europie inwestycje Forda i Volkswagena), stoczniowy, cementowy, elektrotechniczny, papierniczy (wykorzystujący rozległe plantacje eukaliptusów), ceramiczny, szklarski; 1 miejsce w świecie w produkcji korka; nadto rafinerie ropy naft. i hutnictwo w dwóch gł. ośr. przemysłowych kraju (Porto i Lizbona), gdzie powstaje 80% produkcji przemysłowej P.; duże dysproporcje rozwojowe między zach. przybrzeżną strefą kraju, a wsch., wyżynną; zasoby surowcowe słabo zbadane; wydobycie rud wolframu (5 miejsce w świecie, 1 w Europie), uranu, pirytów, mniejsze rud żelaza, cyny i węgla kamiennego; podstawą energetyki hydroelektrownie. Rolnictwo rozdrobnione (1992 - 54% gospodarstw o areale mniejszym niż 2 ha), subwencjonowane; rozwinięte sadownictwo, zwł. winorośli, oliwek, migdałowców, figowców, drzew cytrusowych, brzoskwiń, moreli; nadto uprawa pszenicy, kukurydzy, ryżu, ziemniaków, pomidorów; na wyspach bananów i ananasów; hodowla owiec, trzody chlewnej, bydła, osłów i kóz; rozwinięte rybołówstwo przybrzeżne, m.in. sardynek i tuńczyka; liczne porty rybackie (Setúbal, Aveiro, Figueira de Foz, Lagos) i morskie (Lizbona, Porto z avanportem Porto de Leixes, Funchal, Ponta Delgada). Sieć kolejowa rzadka, drogowa w rozbudowie; spore znaczenie żeglugi przybrzeżnej; międzynar. porty lotnicze w Lizbonie, Porto, Faro oraz na Maderze (Funchal) i Azorach (Santa Maria). 11 uniw. (najstarsze w Coimbrze i Lizbonie, zał. 1290), 3 politechniki, 36 inst. naukowo-badawczych, Akad. Nauk w Lizbonie oraz ceniony Instytut Badań Tropikalnych, posiadający 25 stacji badawczych w byłych koloniach.